siamskies

ภาพเขียนจากความทรงจำ ของจริงสวยกว่ามาก ภาพนี้ไม่ได้ครึ่งของที่เคยดู คลิกภาพเพื่อขยาย ขอแนะนำออบเจคสำหรับไบนอคหรือกล้องสองตาโดยเฉพาะอีกตัว Kembel’s Cascade อยู่ในกลุ่มดาวยีราฟ ช่วงนี้ดูได้ตั้งแต่หัวค่ำ แต่อย่าให้มีพระจันทร์นะไม่งั้นโดนแสงจันทร์กลบหมด Kemble’s Cascade เป็นออบเจคประเภทที่เรียกว่าดาวเรียงหรือ Asterism คือดาวแต่ละดวงไม่มีความเกี่ยวพันเลย เพียงแค่บังเอิญมาเรียงกันเป็นรูปร่างต่างๆเมื่อมองจากโลก ผมเคยดูครั้งแรกเมื่อนานมาแล้วที่วัดมกุฎคีรีวัน คืนนั้นฟ้าใสและมืดดีมากและไม่มีแสงไฟกวนจากเมืองเลย ตอนนั้นยังไม่รู้วิธีหาตำแหน่ง ใช้เวลานานทีเดียวกว่าจะหาเจอ แต่ก็คุ้มค่ามาก Kemble’s Cascade ในกล้องสองตา 7x42 เป็นกลุ่มของดาวจางๆราวสิบถึงยีสิบดวงเรียงตัวเป็นแถว ทำให้ดูเหมือนเป็น “สายธารแห่งแสง” ไหลลงไปที่ NGC1502 อย่างไรอย่างนั้น ภาพแบบที่บรรยายจะไม่เห็นจากกล้องดูดาวหรือจากภาพถ่ายครับ เพราะมุมแคบไปต้องดูจากกล้องสองตาในที่ๆไม่มีไฟกวนจากเมือง  ผมเคยดูอีกหลายครั้งทั้งที่หมูสีและบ้านหมี่ก็ไม่ประทับใจเท่าที่วัดมงกุฎครั้งนั้น เพราะท้องฟ้าสว่าง มีไฟกวนจากเมืองมากไป ถึงจะอยู่ในกลุ่มดาวย...

ภาพสเก็ทช์ M71 จากภูสวนทรายผ่านกล้องเดูดาวแบบผสม 8.25" ภาพสเก็ทช์ M71 จากบางพลี จากกล้องดูดาว 4" กระจุกดาวทรงกลมในกลุ่มดาวลูกศรหรือ “ซิจิตต้า” หาง่ายเพราะอยู่ครึ่งทางระหว่าง ”เดลต้าซิจิตติ” กับ “แกมม่าซาจิตติ” พอดี หนังสือหลายเล่มบอกว่าไม่ยากนัก มองเห็นง่าย แม้แต่กับกล้องสองตาดีๆสักหน่อย ผมเองเคยเห็นที่บางพลีจากกล้องดูดาว 4” เมื่อปี 2008 เป็นแสงฟุ้งที่จางมาก แต่ก็พอรับได้เพราะเป็นชานเมือง กทม น่าแปลกที่เมื่อต้นเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา กลับกลายว่าไม่เห็นอะไรเลยแม้ว่าจะดูจากกล้องดูดาวขนาด 8.25” ก็ตาม แต่อย่างไรก็ตามมีโอกาสอีกครั้งกับท้องฟ้าระดับแมกนิจูด 6 อย่างภูสวนทราย เอ็ม 71 ในกล้องดูดาว 4” ที่กำลังขยายราว 40 เท่าก็เริ่มมองเห็นดาวในแสงฟุ้งที่เห็นได้ไม่ยาก ภาพที่เห็นจากมิวล่อน 8.25” ที่กำลังขยาย 135 เท่าแสงฟุ้งเป็นรูปทรงรี มองเห็นดาวอยู่ภาพยในราว 10-20 ดวงที่สว่างแตกต่างกัน ทางด้านทิศเหนือมีดาวเรียงเป็นแถวยาว เอ็ม 71 ไม่มีใจกลางที่สว่างเหมือนกระจุกดาวทรงกลมตัวอื่นที่เคยดู ทำให้เชื่อกันว่าเป็นกระจุกดาวเปิดที่มีดาวอยู่หนาแน่นเหมือนเอ็ม 11 เพิ่งจะได้รับการพิสูจน์ทราบว่าเป็นกระจุก...

ดวงจันทร์เสี้ยวบางอายุสองวันเคียงคู่ดาวสว่างสองดวงที่มองเห็นด้วยตาเปล่า ดวงที่สว่างกว่ามองเห็นได้แม้ยังไม่มืดสนิทก็คือดาวพฤหัส ดาวเคราะห์กาซที่ใหญ่ที่สุดในระบบของเรา ดวงหรี่เล็กกว่าที่เยื้องด้านบนใกล้ๆก็คือดาวเสาร์ดาวเคราะห์วงแหวนอีกดวง ค่ำวันที่ 17 ธันวาคม 2020 มีเมฆอยู่บ้างทางทิศตะวันตกแต่ภาพที่เห็นในกล้องสองตายังพอมองเห็นรายละเอียดของดวงจันทร์ได้อยู่ รอบๆดวงจันทร์เมฆสะท้อนแสงจันทร์ฟุ้งทำให้เกิดความรู้สึกน่าลุ่มหลงไปอีกแบบ จากนี้ไปอีกสี่วันดาวเคราะห์ทั้งคู่จะขยับเข้ามาใกล้กันมากที่สุดในรอบเกือบสี่ร้อยปีและราวแปดร้อยปีหากนับเฉพาะที่เกิดตอนกลางคืนที่ทำให้ทุกคนบนโลกสามารถเป็นพยานเหมือนในรอบนี้ ครั้งสุดท้ายที่เกิดก็คือปี 1623 เพียง 13 ปีหลังกาลิเลโอนำกล้องส่องทางไกลของเขาส่องดูดาวพฤหัสและพบดวงจันทร์กาลิเลี่ยนทั้งสี่ดวง ในปีนั้นกาลิเลโอยังพบวงแหวนของดาวเสาร์อีกด้วย น่า ดาวพฤหัสอยู่ใกล้เรามากกว่าดาวเสาร์ใช้เวลาวิ่งรอบดวงอาทิตย์น้อยกว่าดาวเสาร์ ลองนึกภาพลู่วื่งในสนามแข่ง ดาวพฤหัสอยู่ลู่วิ่งด้านในย่อมมีระยะทางที่สั้นกว่าดาวเสาร์ที่อยู่ด้านนอก ในวันเหมายันที่กลางวันยาวเท่ากับกลางคืน...

หนึ่งในออบเจคที่สวยที่สุดบนท้องฟ้า กล้องดูดาวต่างขนาดจะเห็นแตกต่างกันถาพจาก Borg 101ED กล้องหักเหแสง 4 นิ้ว จะเห็นดาวที่ละเอียดยิบเหมือนทรายแก้วสะท้อนแสงน้อยๆวิบวับ แต่ถ้าดูจากกล้องสะท้อนแสง 8 นิ้ว ที่กำลังขยายปานกลางขึ้นไป จะเริ่มเห็นว่าดาวในกระจุกเกาะกลุ่ม เป็นแถวซ้อนเรียงเป็นรูปดอกกุหลาบ ผมดูหลายรอบมากที่บ้านหมี่ เป็นกระจุกดาวที่มีดาวเยอะมาก น่าจะอยู่ในระดับร้อยดวงหากใช้วิธีมองเหลือบ ลวดลายที่เห็นเป็นรูปดอกกุหลาบก็ซับซ้อน พยายามสเก็ทช์หลายครั้งแต่ไม่เคยสำเร็จ เพราะท้อใจก่อนทุกครั้ง มาคราวนี้ที่ภูสวนทราย ฟ้าที่นี่มืดมากทำให้ดูง่ายขึ้นมาก จากกำลังขยาย 81 เท่าของกล้องแบบผสม Mewlon 210 ชัดเจนมาก แสงฟุ้งจากดาวในกระจุกร้อยเรียงคล้ายดอกกุหลาบที่มองจากด้านบน หากดูไปสักพักจะพบว่าแท้จริงแล้ว ทั่วทั้งบริเวณก็มีแสงฟุ้งสีขาวจากดาวที่จางเกินกว่ากล้อง 8 นิ้วจะแยกได้ เราจะมองเห็นภาพ “ดอกกุหลาบสีขาวของแคโรไลน์” งามมาก แคโรไลน์ เฮอร์เชลล์น้องสาวของวิเลี่ยม เฮอร์เชลล์เป็นผู้พบดอกกุหลาบดอกนี้ เป็นออบเจคที่ห้ามพลาดและต้องดูผ่านกล้องดูดาวครับ ดูแผนที่ และรายละเอียดทั้งหมดของ NGC7789 รวมถึงรูปจา...

ภาพสเก็ทช์ NGC253 เทคนิคดินสอดำบนกระดาษขาวแล้วกลับค่าสีด้วยคอมพิวเตอร์ เดือนมืดที่ผ่านมา ได้แวะไปชม NGC253 แกแลกซี่ต่างกลุ่มที่อยู่ใกล้เรามากที่สุดอีกรอบ คราวนี้จะเป็นครั้งแรกที่จะดูด้วย Takahashi Mewlon 210 ที่ภูสวนทราย ที่นี่ฟ้ามืดมากแต่ก็ชื้นมาก แต่สำหรับ Visual Observer ความชื้นไม่น่ากลัวเท่ากับ Haze กาแลกซี่เป็นออบเจคที่ไวต่อหมอกควัน (haze) และ light pollution มาก ฟิลเตอร์ต่างๆก็ไม่ได้ช่วยให้ดีขึ้น แต่หากได้ฟ้าที่มืดสนิทดี มีคอนทราสดี กาแลกซี่จะเป็นออบเจคที่ดูที่สุดประเภทหนึ่ง มีรายละเอียดมากจนคาดไม่ถึง Mewlon 210 มีทางยาวโฟกัส 2415 มม เรียกว่าค่อนข้างยาว กล้องเล็งแบบตรงที่ติดมาทำหน้าที่เป็นมือจับไปด้วยในตัว แต่ก็เป็นข้อเสียที่เปลี่ยนไม่ได้ ทำให้ไม่เหมาะกับการฮอบนัก สิ่งที่มีชื่อเสียงมากของ Mewlon ก็คือ Contrast ที่ดีมาก จากที่เห็นก็สมคำลำลือ เหมาะกับ Visual Astronomy อย่างยิ่ง ภาพนี้ผมสเก็ทช์ที่กำลังขยายต่ำที่สุดที่มีคือ 80 เท่า ที่นี่แม้จะชื้น แต่ NGC253 ก็สว่างมาก ท้องฟ้าเป็นสีดำสนิท ถึงจะเป็นจ้ำเล็กน้อยเพราะอากาศชื้น แต่คอนทราสก็ดีมากจนขับรายละเอียดของใจกลางกาแลกซี่ออกม...

แม้อากาศเย็นแต่ความชื้นจากสารพัดพายุที่พัดถล่มเข้ามายังไม่หมดไปง่าย สองสามวันก่อนฟ้าเปิดให้วันสองวันแต่ผ้าก็ยังขุ่นไม่ใสอย่างที่ควร ฟอร์มาฮัลท์กับสี่เหลี่ยมใหญ่เพกาซัสแม้จะมองเห็นแต่ก็ริบหรี่ คืนนี้ค่อนข้างจะช้าไปหน่อยสำหรับแมสซายเออร์ 30 ที่อยู่ในกลุ่มดาวราศีมังกรที่ตกไล่หลังราศีธนูตอนหัวค่ำ แมสซายเออร์ 30 เป็นกระจุกดาวทรงกลมไม่ได้อยู่ในลิสต์ไหนๆขอผมมาก่อน ก่อนหน้าผมไปตรวจสอบเนบิวล่าดาวเคราะห์ NGC7009 ที่มีรูปร่างเหมือนดาวเสาร์ว่าจะมองเห็นจากที่บางพลีหรือเปล่า แล้วบังเอิญเห็นแมสซายเออร์ 30 ในแผนที่ว่าห่างไปแค่ 15 องศาทางตะวันออกเฉียงใต้ แมสซายเออร์ 30 สว่างกว่าที่คิดมาก ถึงฟ้าไม่ดีนักก็ยังดูได้จากกล้องหักเหแสง 4” ง่ายๆ เรียกว่าสว่างใกล้เคียงกับ M2 และ M15 ทีเดียว หากฟ้าดีพอก็ควรจะมองเห็นได้ขากกล้องสองตา 10x50 สิ่งที่เอ็ม 30 ดูแปลกไปกว่าตัวอื่นก็คือ มีรูปทรงรีชัดเจน แกนกลางสว่างเป็นทรงยาววางตามแนว ตะวันออก ตะวันตก มีใจกลางที่กลมและสว่างมาก ผมดูด้วยกล้องแบบผสม 8” f11 พอจะแยกภาพออกเป็นเม็ดดาวได้ที่กำลังขยาย 320 เท่า ที่แกนกลางมีดาวสีห้าดวงเรียงเป็นแถวยาว และมีสองสามดวงเรียงเป็นสร้อยจากใจ...

กลางเดือนพฤศจิกายนปี 2009 ที่ภูสวนทราย ฟ้ามืดสนิทแม้จะเพิ่งทุ่มครึ่ง ดาวสว่างเต็มฟ้า ทางช้างเผือกสว่างพาดข้ามฟ้า กลุ่มดาวเปกาซัสอยู่กลางศรีษะ กลุ่มดาวหงส์ตะแคงข้างอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือ ประมาณ 8000 ปีก่อนบริเวณปีกฝั่งตะวันออกของหงส์ มีดาวดวงหนึ่งสิ้นอายุขัย ระเบิดเป็นซุปเปอร์โนว่า  เศษซากที่เหลือขของการระเบิดกระจัดกระจายอยู่รอบๆดาวดวงนั้นนั่นเอง หากดูจากภาพถ่ายจะเห็นว่ามีเนบิวล่าเต็มไปทั่วบริเวณ คล้ายเศษผ้าที่โดนฉีกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย แต่เนบิวล่าตัวที่เราพอจะมองเห็นได้จากกล้องดูดาวขนาดเล็กทั่วไปมีอยู่สองตัว คือ NGC6995 และ NGC6960 Veil Nebula ฝั่งตะวันออก และฝั่งตะวันตก  Veil เป็นเนบิวล่าที่ดูยากสำหรับกล้องดูดาวขนาดเล็ก แต่สามารถช่วยให้ดูง่ายขึ้นด้วยฟิลเตอร์พิเศษอย่าง OIII หรือ UHC และอย่าลืมตรวจสอบ NGC6974ที่อยู่ตรงกลาง น่าจะมองเห็น แต่ใครอยากเห็นทั้งสองตัวอยู่ด้วยกันในฟิลด์เดียวต้องใช้เลนส์ตาที่ให้มุมกว้างเกือบๆ 4 องศาจึงสวย วิลเลี่ยม เฮอร์เชลล์เป็นคนพบค้นแรกเมื่อปี 1784 ด้วยกล้องดูดาวขนาด 18 นิ้ว NGC6960 หาไม่ยากเพราะมีดาวสว่างแมกนิจูดที่สี่ - 52 Cygni เป็นหมาย เนบิวล่า...