Events

กลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ : Boötes

ภาพจาก Sky Safari …นั่นแน่แม่ดูดาวจระเข้ ศีรษะเหหกหางขึ้นกลางหาว ดาวนิดทิศพายัพดูวับวาว เขาเรียกดาวยอดมหาจุฬามณี... -พระอภัยมณี บทกลอนที่คุ้นเคยเป็นอย่างดี เป็นตอนที่นางสุวรรณมาลีกำลังสอนอรุณรัศมีและสินสมุทรดูดาว กลุ่มดาวในกลอนทั้งจระเข้หรือหมีใหญ่ ดาวยอดมหาจุฬามณีหรือดาวดวงแก้วก็กำลังปรากฎให้เห็นในเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคมพอดี ดาวดวงแก้วมีชื่อตามดาราศาสตร์สากลว่าอาร์คทูรัส เป็นดาวสว่างลำดับที่ 4 บนท้องฟ้าและสว่างที่สุดในซีกฟ้าเหนือและยังเป็นยอดของดาวเรียงรูปเจดีย์อันเป็นที่มาของชื่อยอดมหาจุฬามณี กลุ่มดาวกลุ่มนี้รู้จักกันในดาราศาสตร์สากลในชื่อโบโอทิสหรือคนเลี้ยงสัตว์ เป็นกลุ่มดาวที่มีเรื่องเล่าหลากหลายตามอายุของกลุ่มดาวที่สืบย้อนไปได้ถึงยุคเมโสโปเตเมีย เรื่องเล่าแบบแรกคือ อาร์คัสบุตรชายของซูสและคาลิสโต หลังจากที่เฮราสาบให้คาลิสโตกลายเป็นหมี วันหนึ่งอาร์คัสก็มาเจอกับแม่หมีคาลิสโต แต่จำไม่ได้จึงหมายจะสังหาร ซูสยอมให้อาร์คัสทำเช่นนั้นไม่ได้จึงส่งทั้งคู่ไปเป็นกลุ่มดาวหมีใหญ่และโบโอทิสที่ตามติดหมีใหญ่ขึ้นมาทางทิศตะวันออก เรื่องเล่าอีกแบบ,uว่าโบโอทิสคืออิคารัสเจ้าของไร่องุ่น วันหนึ่งอิคาร...

สองสามวันก่อนขณะที่เงยหน้ามองดาวศุกร์ที่สว่างใสทางทิศตะวันตก ผมก็มองหาดาวสว่างและกลุ่มดาวบริเวณนั้นด้วยความเคยชิน เหนือดาวศุกร์ขึ้นไป มีดาวสองดวงคู่กัน ห่างกันราว 5 องศา มองเห็นได้ตั้งแต่ฟ้านยังไม่มืดสนิทดาวสองดวงนี้คือพอลลักซ์กับแคสเตอร์คู่แฝดคนละพ่อที่ไม่ยอมแยกจากกัน พอลลักซ์ที่เป็นบุตรแห่งซูส ( อีกแล้ว ) ถึงกับขอให้บิดาแบ่งชีวิตที่เป็นอมตะของเขาให้กับแคสเตอร์ผู้เป็นมนุษย์ธรรมดาและเป็นบุตรแห่งทินดาเรียส ท้ายที่สุดซูสก็ส่งทั้งคู่ไปเป็นกลุ่มดาวเจมินีคู่กันบนฟ้า กลุ่มดาวเจมินีหรือกลุ่มดาวคนคู่เป็นกลุ่มดาวจักรราศีเมถุนหรือเดือนมิถุนายน มองเห็นได้ง่ายตลอดช่วงฤดูหนาวไปจนถึงเดือนพฤษภาคม ก่อนที่จะเริ่มดูยากเพราะเริ่มลับฟ้าไปพร้อมกับดวงอาทิตย์ในช่วงกลางเดือนมิถุนายนเป็นไป กลุ่มดาวคนคู่ค่อนข้างสว่างดูไม่ยาก มีดาวสว่างมัคนิจูด 1 สองดวงพอลลักซ์กับแคสเตอร์ที่อยู่ในตำแหน่งหัวของคนคู่ หากฟ้ามืดพอจะลากเส้นกลุ่มดาวได้ง่ายเป็นคนสองคนยืนกอดคอกันอยู่ พอลลักซ์คือดาวดวงทางตะวันตกสีอมเหลืองมากกว่าเล็กน้อย ส่วนแคสเตอร์ทางตะวันออก แคสเตอร์เป็นดาวพหุ คือเป็นระบบดาวหลายดวง แต่ที...

ภาพสเก็ทช์และสีของแกมม่าลีโอนิส สีที่มองเห็น ไม่เหมือนกับสีจริงที่ควรเป็น มีบางคนที่เห็นเหมือนผู้เขียนแบบในภาพนี้ กลุ่มดาวลีโอหรือสิงโต กลุ่มดาวจักราศีประจำเดือนสิงหาคม มองเห็นได้ง่ายแม้จากในเมืองโดยเฉพาะดาวเรียงส่วนหัวของสิงโตที่เป็นรูปเคียวหรือเครื่องหมายคำถามกลับด้าน ปลายด้ามของเคียวเป็นดาวสว่างที่สุดในกลุ่มดาวลีโอชื่อว่าเรกูลัส ส่วน “อัลจีบ้า” เป็นดาวสว่างที่อยู่ในตำแหน่งคมเคียว อัลจีบ้าดาวสว่างแมกนิจูด 2 ที่สว่างเป็นอันดับ 3 ในกลุ่มดาวสิงโตจึงได้ชื่อตามระบบเบเยอร์ว่า “แกมม่าลีโอนิส” คำว่า”อัลจีบ้า” “ Algieba” มาจากภาษาอาราบิก “Al Jabhah” หมายถึงแผงคอสิงโตซึ่งก็เป็นตำแหน่งของดาวดวงนี้พอดี ดาวที่เห็นด้วยตาเปล่าว่าเป็นดวงเดียวดวงนี้ แท้จริงเป็นดาวคู่ที่สวยที่สุดคู่หนึ่งบนท้องฟ้า อยู่ไกลจากเราไปราว 130 ปีแสง อัลจีบ้า เอ มีค่าความสว่าง 2.28 แมกนิจูด สว่างกว่าดวงอาทิตย์ 180 เท่า ขนาดใหญ่กว่า 23 เท่า สเปคตรัม K1 ให้สีเหลืองอมส้ม ส่วนอัลจีบ้า บี มีค่าความสว่าง 3.51 แมกนิจูด สว่างกว่าดวงอาทิตย์ 50 เท่า ใหญ่ว่า 50 เท่า สเปคตรัม G7 สีเหลืองอมส้ม ความจริงแล้วทั้งคู่นี้มีสี “เหลืองอมส้ม” ท...

siamskies

Events

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

กลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ : Boötes

Gemini : กลุ่มดาวคนคู่

Algieba : Gamma Leonis